Нью-Йорк Таймс почеш, Трампын Китай шотышто торгайыме политикыжым пеҥгыдемдымыже США-се миллион дене изи да кокла предприятий-влаклан хаосым луктын. Молан манаш гын, американ сатузо-влак эре китай поставщик-влакын цепочкышт деч моткоч шогеныт, тудо пайдале да шагал роскотлан.
Китай гыч сатум кондышо 100 наре американ сатузо «Нью-Йорк Таймс» газетылан Трампын тариф политикыжын нунылан уда эҥгекым ыштымыж нерген ойленыт. Тиде сатузо-влак саламлымаш открытке, ӱстел модыш, тышке йолчиемым, вешалке, цифровой фоторамым, кофе оборудованийым, модыш да моло отрасль дене заниматлат.
Тиде американ сатузо-влак ойленыт, тариф роскотым пытартышлан китай поставщик-влак шке ӱмбакышт огыт нал. Мучашлан, нуно тиде роскотым кораҥдаш манын, шке продукцийыштын акшым кугемдышаш улыт.
Китай гыч импорт деч утлаш лиеш мо?
Нуно тидым ышташ ок лий манын ойленыт. Кызыт Трамп шуко элыште у тариф политикым ыштен, нунын дене поставщик-влакын цепочкышт ӱлнӧ улыт. “А США-се отечественный поставщик-влак деке савырнаш мӧҥгешла ок лий, вет отечественный продукций шергырак, качествыже начаррак да ойырен налаш йӧн шагалрак.” Ончыкыжым вес эллаште у тариф план лиеш мо, пале огыл. “Китай деч ӧрдыжкӧ производствым кусарыме лӱдыкшым шке ӱмбак налаш ок лий.”
Ямде продукций але чумыраш кӱлшӧ компонент гынат, нине сатузо-влакын шотлымышт почеш, Китай гыч кондымо сатун акше 10% деч шагал огыл кугемеш.
А тиде тӱҥалтыш веле лийын кертеш.
Трамп китай импортлан икмыняр тур тарифым шынден, тыгак мексикыште да канадыште тарифым шынден, коктынат китай сатум шупшыктымо кӱлешан транзит точко улыт. Вес семынже, сатузо-влакын тиде роскотым вес йӧн дене утлаш тӧчымӧ йӧнышт почти ноль, а корно петырналтеш.
Палемдыман, Трамп тыгак каласен, тиде тариф вашталтыш-влак лач “почмо салво”. Кодшо ийысе кампаний годым тудо 60% марте тарифым шындаш сӧрен. Шукерте огыл США-н правительствыжын чиновникше-влак тыгак икмыняр гана американ портлашке пурышо китай корабль-влаклан тӱлымӧ оксам тӱлаш темленыт, тидыже Китай гыч колтымо роскот кугемме нергенат ончыкта.
Amazon США-се сатузо-влак тургыжланат: ак кугеммаш китай сатузо-влаклан йомдарен
Кеч 10% тариф гына гынат, тиде JR-лан кугу ударым ышта, вет тудын чыла продукцийжым Китайыште ыштен луктыт. Тӱҥ шотышто шелковый халатым, пижамым да йӱд вургемым Китайыште ыштен лукмо, JR-ын ужалыме каналже-влак тӱҥ шотышто шкевуя пашам ыштыше сайт-влак да Amazon улыт.
Компанийын негызлышыже-влак Билл ден Джули у тариф-влаклан кӧра роскотым кугемдыме дене кучедалаш тыршат манын ойленыт. Рошто ден Йӧратыме еҥ-влакын кечыштлан сезонный йодмашым шукташ манын, нуно тариф-влак вийыш пурымо деч ончыч китай поставщик-влак дене шуко заказым подписатленыт, но ынде нуно колтымо пашам вес жаплан кусарыме нерген шонат, тариф политик вашталтеш манын ставкым ыштат.
Но жапым шуйкалымашат лӱдыкшӧ, да кужу жаплан сатум шыгыремдымаш китай поставщик-влаклан да компаний-влаклан кугу давленийым ышта.
Мучашлан, роскотым налше-влаклан кусараш логалеш. Билл каласен, 300 долларлан аклыме кумдан палыме шелковый пижаме комплектын акше 15 долларлан кугемын кертеш.
Вес эллаште, мутлан, Шри-Ланкыште, Индийыште, Йӱдвел Корейыште да Таиландыште, тыгак шелкым ыштен лукмо завод-влак улыт, сандене молан китай завод-влак дене пашам ышташ?
“Эн сай машина, эн профессионал технологий, да сай качестван продукцийым льготан ак дене ыштен лукташ йӧн чыла китайыште,” — мане Билл.
Верысе сатузо-влаклан поставщик-влакын цепочкыштым США-ш кусарыме пеш неле.
Крис, 18 ий жапыште тышке да путешествий продукцийым ужалыше, эре китай завод-влак дене кылым кучен, но тудо эше шарна, кузе Трампын икымше срокшо годым тариф-влакын шыгыремдымашышт, сандене тудо тыгак ӱстел оҥам, мутлан, кемпинг пычал ден вилке-влакым, кудышт тудын ужалыме категорийлаштыже эн изи порог улыт, американ завод-влаклан пуаш тыршен.
Тудо шым кылдалтше заводыш электрон почто дене серышым колтен, но нунын кокла гыч иктыжат вашештен огыл, да продукцийын спецификацияже да акше шотышто пытартыш иктешлымаш лийын огыл.
“Тариф гоч американ завод-влаклан шукырак йӧным пуаш пеш сай чучеш, но тӱҥ шонымашыже тыгай: нунын тыгай производственный куатышт уло,” — мане Крис.
Крис тыгак Таиландыште але Вьетнамыште завод-влакым ышташ шона, но тудо каласен: у тариф политике могай эл-влаклан цельыш шуаш тӱҥалеш, ончылгоч каласаш неле. “Шоналтыза, те тыге шуко жапым, вийым да оксам кучылтын, производствым вес элыш кусарыме годым, кӧ гарантироватлен кертеш, Трамп ик эрдене кынел шогалеш да ок ойло: «Ме Вьетнамлан, Камбоджийлан, Йӱдвел Африкылан але иктаж-могай вес эллан 60% тарифым пыштена»?”
Тиде огыл, молан манаш гын, иктат китай гыч поставщик-влакын цепочкыштым кусарыме огыл.
Шон, кудо пӧрт техникым олмыктымо ужаш-влакым ужала, шке продукцийжым поставщикше-влакым, кудышт импорт полат ден алюминийлан ӱшаненыт, Мексикыш кусарен, тушто тудо ӱшанен: Китай дене торгайыме сарыште роскот кугеммаш Трампын икымше срокшо годым нимогай эҥгекым ок ыште.
Но ынде тудо кок пачаш тариф лӱдыкшӧ дене тӱкна да йӱдым мален ок керт.
Кызыт Шонын мексикысе поставщикше-влак 5% роскотым кугемдаш ямде улыт. Но моло роскот кугеммаш эше кугу, тудым налше-влаклан пуаш кӱлеш.
Шон шотлен луктын: 23 долларлан ужалыме вашталтыш печке ужаш вашке 31 долларыш шуын кертеш. Но ак пеш кӱшкӧ нӧлталтеш гын, “Мый тургыжланенам, мыйын продуктем Amazon-ыште конкурентоспособностьшым йомдара, вет платформышто тыгаяк ужаш-влакым ужалыше китай сатузо-влак пеш шуко улыт, да нунын продукт да качестве шотышто кугу ойыртемышт уло.”
Кызыт Трамп китай импортлан кок тур тарифым шынден, ончыкыжым шукырак лиеш мо, эше пале огыл.
