Чиплар кытлыгы дәвам итүнең сәбәбе, нигездә, тәэмин итү ихтыяҗдан артканга.
Фокус:
1.
2. Корнелл университеты профессоры: "Әгәр дә һәркем чип җитештерергә теләсә, алар бер үк җиһазны тартып алырлар"; чөнки агулы химикатлар белән эш итү өчен, бары тик әзерләнгән профессионаллар гына "үзәкләр" ясый ала, бу хезмәт кытлыгы статусына китерә
3. Барлык аспектлар җитмәгәндә, булган ресурслар иң таләпчән заманча чипларга таба борылалар, ә иске чиплар чагыштырмача икенчел урында торалар.
COVID-19 эпидемиясе башланганнан алып бүгенге көнгә кадәр чиплар кытлыгы электрон продукт белән тәэмин итү чылбырын һәрвакыт җәберли. Эпидемия ике елга якын тармакта тәртипсезлек тудырды. Күпчелек технологик продуктларның йөрәге буларак, чиплар җитми; уен консоллары, челтәр җиһазлары, медицина җиһазлары, автомобильләр кебек тармакларда җитештерүчеләр әле дә чипсет җитмәүдән интегә.
Кешеләр башта бу проблеманы үзеннән-үзе чишәрләр дип уйладылар, яисә җитештерүчеләр ихтыяҗны канәгатьләндерү өчен көч куялар, яисә табигый рәвештә суыналар, ләкин хәзер “төп кытлык” проблема әле бик җитди.
Чип проблемасы җиңеләйтелмәгән, ләкин аны контрольдә тоту кыенлашкан. Шәһәрне бикләү һәм барлык кешеләрнең өйләре карантины элеккеге әйбергә әйләнде, ләкин чиплар кытлыгы әле дә зур проблема булып кала.
Тапшыру чылбыры Германиядә электр машиналары җитештерүне туктатты. Ассошиэйтед Пресс сентябрь аенда хәбәр итте, үзәкләр булмаганлыктан, GM һәм Фордның Төньяк Америка җыю заводлары кайчандыр җитештерүне туктаттылар; Тесла генераль директоры Элон Маск бервакыт хезмәткәрләрнең эчке электрон почталарында искәртте: Тесланың җибәрү күләме глобаль чип кытлыгы торышына бәйле, һәм кытлык әле дә җитди.
Агымдагы елның октябрь аенда Apple үзенең начар финанс күрсәткечләрен чип кытлыгы белән бәйләде. Шулай ук iPhone 13 чип кытлыгы аркасында җитештерүне 10 миллионга киметәчәк дигән хәбәрләр бар. Intel шулай ук тәэмин итү кытлыгы 2023 елга кадәр дәвам итәргә мөмкин дип кисәтте.
Уен җиһазлары индустриясе дә яхшы эшләми. Nintendo шулай ук бу айда чип кытлыгы кебек факторлар аркасында сату көтүләрен киметергә тиешлеген игълан итте. Nintendo агымдагы финанс елында гомуми сату 24 миллион берәмлек булыр дип көтә, бу алдан билгеләнгән сату максатыннан 25,5 миллион берәмлектән 6% кимрәк.
Кыскасы, ярымүткәргеч тәэмин итү чылбыры тирән тамырланган һәм чишү авыр булган яңа ысуллар белән киңәйтелде. Таләпнең үсеш темплары чип компанияләренең мөмкинлекләреннән артып китә, аеруча төп компонентларның киң спектрын куллану, бу зур таләп үзгәрүләре аркасында берничә зур инвестиция куркынычын китерәчәк.
Ярымүткәргеч индустрия аналитик фирмасы IC Insights базар тикшеренүләре вице-президенты Брайан Матас: “Эпидемия аркасында дөнья икътисады шулкадәр озак туктап калды, тәэмин итү чылбыры әле торгызылмады.”
Чиплар кытлыгы дәвам итүенең сәбәбе, нигездә, тәэмин итү ихтыяҗдан артканга - чипларга сорау әле дә арта, ләкин яңа заводлар төзү һәрвакытта да бер төн түгел. Моннан тыш, тарихтагы цикллы үзгәрешләр кайбер инвесторларны да боектырды.
Таләп тиз арта һәм яңа заводлар төзү бик тиз түгел
2020-нче елда, яңа таҗ эпидемиясенең икътисади йогынтысы әкренләп ачыклангач, чип индустриясе сорау үсешен көтә башлады. Ярымүткәргеч сәнәгате ассоциациясе мәгълүматлары буенча, 2019-нчы елда глобаль чип сату 12% ка кимегән. Ләкин 2019-нчы елның декабрендә оешма глобаль чип сәнәгате тиешенчә 5,9% һәм 2020 һәм 2021-нче елларда 6,3% артачак дип фаразлый.
Соңгы мәгълүматлар шуны күрсәтә: 2020 елның августыннан 2021 елның августына кадәр глобаль чип сату 29,7% ка арткан. Болыт исәпләү һәм 5G технологияләрен пропагандалаудан файда, һәм автомобильләр, көнкүреш техникасы кебек төрле продуктлар да чиплар куллануны арттыралар.
Гарвард Бизнес Мәктәбе профессоры һәм Intelның элеккеге директоры Дэвид Йоффи әйтүенчә, өй офисы, өйдәге күңел ачу һәм электрон сәүдә күп югары технологияле продуктларга ихтыяҗ тудырган, бу күпләр көткәннән артыграк.
Чип җитештерүчеләр бу таләпнең дәвамлы көчен якынча бер ел элек сизмәделәр, ләкин күчү бер төндә булмады. Яңа чип заводы төзү өчен миллиардларча доллар кирәк булачак, һәм берничә ел кирәк булыр. Джофф күрсәтте: "Яңа завод төзү өчен якынча ике ел вакыт кирәк булыр. Завод зурайганнан-арта бара, бәясе арта бара, һәм ул катлаулана бара."
Сони һәм TSMC күптән түгел Япониядә иске компонентлар җитештерә ала торган чип заводы төзү өчен 7 миллиард АКШ доллары инвестицияләячәкләрен игълан иттеләр, ләкин ул 2024 ел ахырына кадәр җитештерә алмаячак. Intel шулай ук берничә яңа технологик яктан алдынгы заводлар төзелешенә инвестицияләр кертә, ләкин алар 2024 елга кадәр онлайнга кермәячәкләр.
Джофф Голландия компаниясе ASML (дөньядагы иң зур ярымүткәргеч җиһаз җитештерүчеләрнең берсе) иң заманча ультрафиолет-литография машинасы белән тәэмин итә ала, бәясе 120 миллион АКШ долларына кадәр. Ләкин ASML тәэмин итүне тизләтә алмый һәм сорау артуын канәгатьләндерә алмый.
Equipmentиһазлар һәм материаллар кытлыгы
Ярымүткәргечләр җитештерү өчен кирәк булган күп әйберләр дә җитми. Басылган схема такталарын ясау өчен субстрат, ягъни чип куелган өслекне сатып алу һәрвакыт авыр булды.
Бу агымдагы тәлинкәләр чиплар арасындагы аралашу ачкычы. Корнелл Университетының Наносистема һәм Технология Тикшеренүләр Centerзәгенең операцияләр директоры Рон Олсон шулай ук җитештерү процессына кагылышлы кайбер катлаулы әйберләрнең, мәсәлән, шәхси саклагыч җайланмалар һәм табигый газ торбалары, китерүдә тоткарлыклар булуын искәртте.
Яңа заводлар төзү һәм булган заводларның куәтен киңәйтү шулай ук ярымүткәргеч җитештерү җиһазлары белән тәэмин итү чылбырына басым ясый. “Без чип заводларына игътибар итәбез, ләкин чип заводларына чип заводлары булыр өчен бөтен әйберләр җыелмасы кирәк, һәм хәзер бу проблемалар бар.” Корнелл университеты материаллар инженериясе профессоры Крис Обер (Крис Обер) әйтте, “Барысы да теләсәләр, сез чиплар җитештерсәгез, сез бер үк җиһазны тартып алырсыз.”
Highlyгары махсуслаштырылган ярымүткәргеч җиһаз җитештерүчеләре саны чикләнгән һәм китерү циклы бик озын. Моннан тыш, заводта бу җайланмаларның ышанычлылыгын урнаштыру һәм сынау өчен күп вакыт кирәк.
“Equipmentиһазлар сатып алу өчен ярты елдан бер елга кадәр вакыт кирәк, аннары төрле процесс эшкәртү һәм җиһазларны бәяләү кирәк.” Олсен әйтте, “Бу вакыт таләп итә.”
Хезмәт кытлыгы
Чипларга көннән-көн арта барган ихтыяҗны канәгатьләндерү өчен, күбрәк чип заводлары төзү белән беррәттән, күбрәк кеше җәлеп ителергә тиеш. Ярымүткәргеч сәүдә оешмасы IPC сентябрь ахырында отчет бирде, җитештерүчеләрнең биштән дүрт өлеше тиешле эшче туплауда кыенлыклар кичерә, һәм Европа һәм Төньяк Америкадагы проблемалар аеруча кискен.
Чип җитештерү процессында кулланылган агулы химикатлар белән эш итәр өчен, хезмәткәрләр махсус тренинг алырга тиеш, бу хезмәт артуга тагын бер кыенлык китерә. Хәзерге вакытта компанияләр югары хезмәт хакына, эшлекле сәгатьләргә, яңа хезмәткәрләрне җәлеп итү өчен укыту һәм белем алу мөмкинлекләренә таяналар.
АКШ Орегониясе Intel хәтта урнаштырган дип хәбәр итте “ярдәм кирәк” телевидение һәм радиодагы реклама, махсус рәвештә колледж студентларын туплау.
Ресурслар заманча чипларга таба борыла, “җитештерү авыр” иске фишкалар
Resourcesитәрлек булмаган ресурсларның алдагы йогынтысы бу вакытта чагыла - барлык чиплар да түгел “тигез туган.”
Электр белән идарә итү чиплары, микро-контроль чиплар һәм сенсорлар кебек гади ярымүткәргеч компонентлар кытлыкның төп чыганагына әйләнде. Бу җайланмаларның катлаулылыгы смартфоннарда һәм уен консолларында кулланылган үзәк эшкәрткеч җайланма һәм GPU белән чагыштырганда азрак, һәм кулланылган җитештерү процесслары бик катлаулы түгел. Ләкин аларны куллану диапазоны бик киң, микродулкынлы мичләрдән алып медицина җиһазларына кадәр, барлык продуктлар диярлек мондый электрон компонентларны кулланачак.
Электрон компонент платформасы Sourceability вице-президенты Джош Пуччи сүзләре буенча, күп продуктларда кулланылган энергия белән идарә итү чипы 1 долларга гына төшә иде, ләкин хәзер ул 150 долларга кадәр күтәрелде. IC Insights әйтүенчә, мондый компонентлар өчен әйдәп бару вакыты 4-8 атнадан 24-52 атнага кадәр озайтылган. Иске чип җитештерү җиһазларын хәзер табу кыен, һәм бу продуктларның кытлыгы мондый җиһазларга сорау тудыра.
Базар тикшеренү компаниясе Гартнер 2021 елның икенче кварталында глобаль чип заводының куәтен куллану 95,6% ка җитәчәк, 2019 елның икенче кварталында 76,5% тәшкил итәчәк дип фаразлый. Гартнер аналитик Гаурав Гупта (Гаурав Гупта) бу заводның тулы куәттә эшләвен күрсәтә, чөнки кайбер җитештерү линияләрен тоту өчен ябылырга тиеш.
Чип фабрикасы GlobalFoundries генераль директоры Том Колфилд (Том Колфилд) агымдагы елның октябрендә аның компаниясенең җитештерү куәте 2023 елга кадәр броньланганын әйтте. Аналог җайланмаларының кайбер продуктлары бик зур сорау белән очраша. Бу компаниянең CFO инвесторларына агымдагы елның августында заказларның киләсе финанс елына планлаштырылганын әйтте.
Чип җитештерүчеләр алдында торган проблеманың бер өлеше - кайбер клиентлар булырга мөмкин “икеләтә броньлау” ситуацияләр, ягъни тәэмин ителешнең җитәрлек булмавы өчен, белә торып артык сатып алу, киләчәктә алдан әйтеп булмый торган тенденция тенденцияләренә китерә. “Ике тапкыр броньлау аркасында запас кытлыгы хәлне тагын да начарайтты,” - диде Гарвард бизнес мәктәбе профессоры Вилли Ших.
Аналитиклар бу чипларны җитештерә алган компанияләр яңа заводларга инвестицияләр салырга теләмәскә мөмкин, чөнки мондый чипларның аз кереме һәм ярымүткәргеч индустриясенең көчле цикллы табигате. Таләпләр еш кына күккә күтәрелә. Киләчәктә чипларның артык булуы продукт бәяләрен төшерер дип борчыла.
“Ярымүткәргеч индустриясе тарихына күз салсаң, табыш һәм бәяләр күтәрелгәч, җитди төшү циклы булачагын күрерсең.” Гарвард Бизнес Мәктәбе Джофи әйтте, “Без хәзерге сорау үсеше дәвам итә аламы, белмибез.”
Чип җитештерү куәтләре күп булса да, аларның күбесе заманча продуктларны канәгатьләндерү өчен кулланылачак. Агымдагы елның гыйнварында Гартнер чыгарган доклад чип җитештерүчеләрнең быел 146 миллиард яңа сыйдырышлык инвестицияләячәген фаразлый, бу 2019-нчы ел белән чагыштырганда 50% ка артыр, ләкин аның кечкенә өлеше киң таралган иске чиплар өчен кулланылачак.
Теория буенча, заманча чипларның җитештерү куәтен арттыру иске фишкалар җитештерү өчен күбрәк заводларны бушатырга мөмкин, ләкин тәэмин итү җитмәгәндә бу булмас. Чыганакның Пуши әйтүенчә, күптән түгел компанияләр иске чиплар өчен потенциалны арттыруга инвестицияләр сала башласалар да, алар төзелешне башлар алдыннан клиентларга ике еллык заказ бирергә тиеш.
Чип кайчан юкка чыгачак?
ASML Генераль директор Питер Венник (Питер Веннинк) күптән түгел аңлатты: "Узган ел эпидемия аркасында клиентлар бик сак булдылар. Ләкин артка борылып карасалар, алар бик сак булалар һәм ихтыяҗны бик аз кысалар кебек. Хәзер сорау арта бара, һәм без җитештерү куәтен арттыру өчен берникадәр вакыт алырбыз.” Аның фикеренчә, бүгенге җитештерү ихтыяҗын канәгатьләндерү өчен 2022 ел кирәк булачак.
Intel генераль директоры Пэт Гельсингер (Пэт Гельсингер) COVID-19 пандемиясе вакытында онлайн эшчәнлекнең артуы a “ярымүткәргеч шартлаткыч үсеш циклы.” Ул өстәде: “Соңгы киеренкелекне чишү өчен тармак кайбер чаралар күрсә дә, бөтен экосистемага чиплар, субстратлар һәм компонентлар кытлыгын чишү өчен ике ел вакыт кирәк булачак.”
TSMC Рәисе Лю Дейин аның ихтыяҗны канәгатьләндерү мөмкинлегенә оптимистик. Ул узган ел әйтте: “Хәзерге вакытта уйлыйбыз… июнь ахырына (2020) без клиентларның минималь таләпләрен канәгатьләндерә алабыз.” Ләкин ул әйткәнчә, бу кытлык тиздән юкка чыгачак дигән сүз түгел. “Соңга калачак. Бигрәк тә автомобиль чиплары өчен бу тармактагы тәэмин итү чылбыры озын һәм катлаулы. Тапшыру вакыты җиде-сигез ай дәвам итәчәк.” Ул өстәде.
